تبلیغات
جنگ افزارها

جنگ افزارها
قالب وبلاگ
ذوالفقار
Zulfiqar Tank - Side View.JPG
نمای کناری تانک ذوالفقار متعلق به نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
نوع تانک
ساخت Flag of Iran.svg ایران
تاریخچه خدمت
 خدمت ۱۳۷۷ تاکنون
استفاده شده توسط Flag of Iran.svg ایران
تاریخ تولید
سازنده مجتمع صنعتی شهید کلاهدوز
تاریخ تولید ۱۳۷۶ تاکنون
تعداد تولید شده حدود ۱۰۰ دستگاه
مدل‌های مختلف ذوالفقار-۲، ذوالفقار-۳
خصوصیات
وزن ۳۶ تا ۴۱ تن
طول ۷ متر
عرض ۳٫۶ متر
خدمه ۳-۴

زره کامپوزیتی یا غیرفعال
تسلیحات
اولیه
توپ بدون خان ۱۲۵ م‌م ۲آ۴۶ام
تسلیحات
ثانویه
مسلسل‌های ۱۲٫۷ و ۷٫۶۲ م‌م
موتور ۱۲ سیلندر دیزلی
ذوالفقار ۱: ۷۸۰ اسب بخار
ذوالفقار ۳: ۱۰۰۰ اسب بخار
قدرت/وزن ۲۰ تا ۲۲٫۵
سیستم انتقال قدرت ۶ دنده اتوماتیک اسپات ۱۲۰۰
سیستم تعلیق چرخش نوار
برد
موثر
۴۵۰ کیلومتر
سرعت ذوالفقار ۳: ۷۲ کیلومتر در ساعت در جاده


نمای روبروی تانک ذوالفقار
 
نمای پشتی تانک ذوالفقار

تانک ذوالفقار یک تانک‌های ایرانی است که به نظر می‌رسد با کنار هم قرار دادن اجزای اصلی تانک‌های آمریکایی ام۴۸ و ام۶۰ و تانک روسی تی-۷۲ ساخته شده باشد.[۱]

اولین پیش‌نمونه تانک ذوالفقار در سال ۱۳۷۲ طراحی شد و خط تولید آن در تابستان ۱۳۷۶ در مجتمع صنعتی شهید کلاهدوز افتتاح شد و از سال ۱۳۷۷ تاکنون مورد استفاده نیروهای مسلح ایران است. ذوالفقار از توپ ۱۲۵ میلی‌متری تانک تی۷۲اس، سیستم تعلیق مشابه مدل‌های اولیه ام۶۰، سیستم کنترل آتش اسلوونیایی ای‌اف‌سی‌اس-۳ با قابلیت شلیک در حرکت استفاده می‌کند و نمای ظاهری آن مشابه با سلسله تانک‌های ام۴۸، ام۶۰ و ام۱ آبرامز ارتش آمریکاست. برخی از اجزای این تانک نیز با تانک سفیر مدل بهینه‌شده ایرانی تانک‌های تی-۵۴ شوروی و تایپ ۵۹ چین یکسان است.

آماری از تعداد تانک‌های ذوالفقار تولید شده اعلام نشده اما بنا بر برآوردها در سال ۲۰۱۰ حدود ۱۰۰ دستگاه ذوالفقار در اختیار نیروهای مسلح ایران بوده‌است. در ذوالفقار ۳ که مدل نهایی این تانک است از یک موتور دیزلی ۱۲ سیلندر با قدرت ۱۰۰۰ اسب بخار که با وزن حدود ۴۰ تنی تانک امکان حداکثر سرعت ۷۰ کیلومتری حرکت در جاده را برای آن فراهم می‌کند.

[ویرایش] ویژگی‌ها

ظاهر کلی ذوالفقار به سلسله تانک‌های آمریکایی ام۴۸، ام۶۰ و ام۱ آبرامز شباهت دارد و برخی ویژگی‌های آن از تانک معروف تی-۷۲ شوروی برداشت شده‌است. از جمله سلاح اصلی تانک که توپ بدون خان ۱۲۵ میلی متری ۲آام۴۶ با قابلیت شلیک اتوماتیک مشابه با تی-۷۲اس است. سیستم تعلیق ذوالفقار مشابه با تانک‌های غربی ام۴۸ و ام۶۰ طراحی شده اما وزن حدوداً ۴۰ تنی آن قابل مقایسه با تانک‌های شرقی (بسیار کمتر از تانک‌های مدرن غربی) است.

تی۷۲اس آخرین مدل تی-۷۲ است که ۴۲۲ دستگاه از آن بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۱ از شوروی خریداری شد که ۳۰۰ دستگاه آن در ایران مونتاژ شدند. تانک‌های ام۴۸ و ام ۶۰ نیز پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به ایران فروخته شدند. ایران ۲۶۰ دستگاه ام۴۸ را در سال ۱۹۶۰ و ۴۸۰ دستگاه ام۶۰ را در سال ۱۹۶۸ از آمریکا خریداری کرده بود. [۲]

ذوالفقار ۱ اولین مدل این تانک بود که تا سال ۲۰۰۱ حدود ۱۰۰ دستگاه از آن ساخته شد و از یک موتور دیزلی با قدرت ۷۸۰ اسب بخار استفاده می‌کند و سیستم کنترل آتش اسلوونیایی ای‌اف‌سی‌اس-۳ که امکان شلیک در حرکت را برای تانک فراهم می‌کند، برخوردار است. همین سیستم کنترل آتش بر روی تانک سفیر (مدل بهینه‌شده تی-۵۴ تولید ایران) نیز نصب شده‌است. ذوالفقار ۲ یک مدل آزمایشی بود و ذوالفقار ۳ نتیجه آخرین بهینه‌سازی بر روی این تانک بود که در مرحله تولید قرار گرفت. در ذوالفقار ۳ از یک موتور دیزلی با قدرت ۱۰۰۰ اسب بخار استفاده می‌شود که حداکثر سرعت تانک در جاده را به ۷۰ کیلومتر در ساعت می‌رساند. همچنین با افزودن سیستم کنترل آتش و شلیک اتوماتیک تی-۷۲اس نیاز به خدمه چهارم تانک از بین رفته و خدمه به ۳ نفر (فرمانده، راننده و توپچی) کاهش یافته‌است. زره آن را برخی منابع زره کامپوزیتی و برخی دیگر زره غیرفعال ذکر کرده‌اند اما با توجه به وزن ۴۰ تنی تانک بایستی از زره غیرفعال استفاده شده باشد.[۳]

تانک ذوالفقار، مجهز به مسافت یاب لیزری است و برجک آن نیز دارای سیستم برقی می‌باشد و طراحی آن در جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش صورت گرفت. موتور این تانک در مدل‌های اولیه از اوکراین خریداری می‌شد ولی امروزه به طور کامل در داخل کشور ساخته می‌شود.

همانند سایر تانک‌ها، رانندهٔ تانک ذوالفقار نیز در سمت چپ بدنه قرار می‌گیرد. رانندهٔ تانک می‌تواند با باز کردن دریچه دید بالای سر خود، به سمت راست به هدایت چشمی تانک بپردازد و یا اینکه از پیرابین(پریسکوپ) استفاده نماید. تانک ذوالفقار مجهز به سیستم دید در شب و سیستم تهویه هوا برای خارج کردن گاز ناشی از شلیک توپ است. صنایع نظامی ایران، کار مقاوم سازی تانک‌های نیروی زمینی ارتش را در برابر حملات میکروبی و شیمیایی آغاز کرده که این تغییرات و بهسازی‌ها، شامل حال مدل‌های جدید ذوالفقار نیز شده‌است.

در ذوالفقار ۱، می‌توان سیستم هشدار دهنده و پدافند لیزری ساخت سازمان صنایع دفاع ایران را نیز دید. این سیستم می‌تواند کاربران خود را با تابش پرتوهای لیزر هدایت کننده، از جنگ افزارهای هدایت شوندهٔ ضدتانک آگاه کند. این سیستم توانایی تشخیص پرتوهای مستقیم و یا غیرمستقیم مسافت یاب‌های لیزری را از نشانه گذارهای لیزری دارد. این سیستم قدرت واکنش پرسنل تانک را در برابر تهدیدها افزایش داده و حتی امکان فعال شدن خودکار و به موقع واحدهای پدافندی را در سمت زاویه تهدید فراهم می‌سازد. پدافند مورد استفاده این سیستم به صورت انتخابی، می‌تواند ترکیبی از پرتاب کننده‌های نارنجک دودزا باشد. این کار باعث شکستن قفل لیزری پرتابگرهای دشمن می‌شود. پوشش این سیستم هشدار دهنده ۳۶۰ درجه در افق و ۶۰ درجه در ارتفاع است.

عمده تغییرات مدلهای ذوالفقار، بیشتر در قسمت برجک تانک بوده‌است. آنچه که از تصاویر ذوالفقار۳ به دست می‌آید آن است که بدنهٔ ذوالفقار۳، با اسکلت بندی پیشینیان خود تفاوت دارد. بدنهٔ تانک ذوالفقار۱، شباهت زیادی به تانک ام ۶۰ آمریکایی داشت و شنی‌های آن نیز مشابه همان تانک بود. اما در ذوالفقار۳، بدنهٔ تانک دچار تغییرات زیادی شد. این تغییرات شامل افزایش قطر زره بدنه عقبی و همچنین تغییراتی در زره برجک تانک می‌شود. زره بخش جلویی تانک نیز برخلاف شباهت‌های قبلیش به زره M-۶۰، این بار بخش بالایی آن با زاویه دید راننده تانک برابر شده و صاف به نظر می‌آید. این تغییرات به چند دلیل صورت گرفته‌است: اولین دلیل تزریق تکنولوژی‌های جدید به چرخهٔ صنایع تانک سازی ایران است و دومین عامل آن می‌تواند افزایش تهدیدها از جانب تسلیحات جدید ضدتانک باشد. به این معنی که ذوالفقار، برای مقاومت بهتر در برابر این نوع تسلیحات (که روز به روز هوشمندتر می‌شوند) به زره بهتر و بسیار ضخیم‌تری با آلیاژهای بهتر مجهز شده‌است.

به گفته ی مسولین صنایع دفاع،این تانك از زره ساندویچی (لایه لایه ای) و توپ 125 م.م روسیبا قابلیت مهماتگذاری خودكار (مانند T-72) به علاوه ی شاسی جدید و سامانه ی اخطار تهدید موشكی هماهنگ با پرتابگر گلوله های دودزا و اخلالگر لیزری استفاده میكند.

شاسی تانك كاملا از تانك مشهور امریكا یعنی تانك M-1 آبرامز تقلید شده و دارای 9 چرخ است.
برجك همانند شاسی،از تانك آبرامز اقتباس شده ولی از توپ روسی استفاده میكند.

معایب اصلی:

تانك ذوالفقار-3 به صورت كوتاه طراحی شده است.دلیل این طراحی پنهان ماندن تانك از دید تیمهای شكار تانك و هواگردهای دشمن عنوان شده ولی در عمل فقط باعث سختی بیشترخدمه در زمان ورود و خروج از تانك میشود.زمانی را در نظر بگیرید كه تانك هدف قرار گرفته و شما مجبور به خروج از آن هستید.در این زمان تنها راه خروج شما برجك است ولی اگر در جای راننده یا توپچی هستید باید به سختی در تانكی با سقف بسیار كوتاه بخزید تا از دریچه ی برجك بیرون بیایید.پس هر بار كه تانكی از این نوع هدف قرار بگیرد تنها باید به زنده ماندن فرمانده امیدوار باشیم.در ضمن تیمهای شكار تانك غربی و به خصوص امریكایی،مانند ما از راكتهای RPGیا موشكهایی كه برای برخورد با هدف به دیده شدن آن وابسته اند،استفاده نمیكنند.بلكه ازموشكهایی مثل JAVELIN و TOW FF با توانایی شلیك كن،فراموش كن استفاده میكنند.

هواگردهایی همچون AH-64 D و AH-1 Z از موشك HELLFIRE و سیستمهای حرارت یاب استفاده میكنند و چون موتور هر تانكی حرارت ایجاد میكند،دیده نشدن ظاهری برای ذوالفقار راه فرار را فراهم نمیكند.موشكی مثل جاولین،هدف را از بالا مورد حمله قرار میدهد و چون این تانك از سطح افقی بیشتری برخوردار است،آسیب بیشتری متحمل میشود.پس كوتاه بودن تانك نه یك برتری بلكه یك عیب آشكار است.از طرف دیگر ایران هنوز به فناوری زره های اورانیومی دست نیافته و این تانك نمیتواند از حفاظتی كه M-1 به واسطه ی میله های اورانیومی دارد،برخوردار شود.

عیب دیگر مربوط به ناهماهنگی وزن با موتور تانك است.ذوالفقار-3 به احتمال 80 درصد از موتورتانكهای روسی T-72 S استفاده میكند.وزن تانكهای T-72 بین 41.5 تا 45.7 تن است.این وزن كمبه علت استفاده از زره های واكنشگر به جای زره های ساندویچی است ولی تانك ذوالفقار-3 از زره ساندویچی استفاده میكند و علیرغم اینكه وزن ذوالفقار 40 تن عنوان شده،این تانك نمیتواند با زره ساندویچی،چنین وزن اندكی داشته باشد و احتمالا وزنی بین 50 تا 60 تن دارد.پس موتوری
كه برای حركت یك جسم 45.7 تنی ساخته شده نمیتواند جسمی به وزن 50 تا 60 تن را باسرعت 70 كیلومتر بر ساعت (سرعتی كه برای ذوالفقار ادعا شده) حمل نماید.

برتریها:

متاسفانه این تانك هیچ گونه برتری محسوسی نسبت به دیگر تانكهای هم دوره ندارد و اگرخیلی خوشبین باشیم میتواند با OSORIO یا CHALENGER-1 و یا ARJUN و ALKHALID برابری كند.

موارد مشكوك:

1-تانك ذوالفقار-3 هیچگاه در حال شلیك مهمات 125 م.م دیده نشده.

2-بر روی برجك تانك هیچ اثری از سیستم دید در شب،هدفگیر لیزری،اخلالگر و آنتن بیسیم دیده نشده و حتی یك مسلسل 12.7 م.م مثل دوشكا یا برونینگ ام-2 برای حفاظت هوایی برروی آن وجود ندارد.در یك كلمه برجك فقط یك دریچه ی ورود وخروج دارد و بس.

3-تانك ذوالفقار هرگز در حال عملیات دیده نشده.

4-این تانك هر سال با رنگهای استتار متفاوتی در رژه شركت كرده كه نشان میدهد هنوز یك رنگ استتار رسمی و مشخص ندارد و هنوز عملیاتی نشده است.

5-تانك آبرامز در قسمت بالای موتور(اختلاف سطح اصلی در بدنه) دو ورودی هوا برای موتوردارد،در حالیكه ذوالفقار تنها دارای خروجی موتور در پشت بدنه بوده و فاقد ورودی هواست.

نتیجه:

با مواردی كه گفته شد،به نظر میرسد فرضیه ی سوم بیشتر با واقعیت همراه بوده و تانك ذوالفقار-3،مانند دو نمونه ی پیشین،یك تانك آزمایشی است و در آینده شاهد ساخت تانك اصلی خواهیم بود.تانكی كه امیدوارم از هیچ تانك دیگری تقلید نشده باشد.

به تمامی زحمتكشان صنایع دفاع خسته نباشید عرض میكنم.

با آرزوی سربلندی ایران عزیز





طبقه بندی: تانکها،
[ شنبه 29 بهمن 1390 ] [ 08:31 ب.ظ ] [ میثم زنگنه ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نویسندگان
نظر سنجی
بهترین سلاح نظامی دنیا از نظر شما کدام است؟







آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب